Yukarı Çık

SINIRDAŞ TARIMSAL ARAZİ MALİKLERİNE TANINAN ŞUFA ( ÖNALIM ) HAKKI

3 Mart 2017 Cuma 16:46:28
1344 kez okundu.

Ş ufa hakk ı diğer bir deyişle önalım hakkı, paylı mülkiyette herhangi bir paydaşın payını üçüncü kişilere satması halinde, diğer kardeşlere söz konusu payı öncelikle satın alma hakkı veren bir haktır. Şufa hakkı paylı mülkiyetin kurulması ile doğar ve herhangi bir payın üçüncü kişiye satışıyla kullanılabilir hale gelir.

Sadece paydaşlara tanınan şufa hakkı 6537 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanununda Değişiklik yapılması Hakkında Kanun ile sınırdaş tarımsal arazi maliklerine de tanınmıştır.  

Gelişmiş ülkelerde tarımsal işletmelerin sayısı azalıp büyüklükleri artarken ülkemizde bu durum tam tersi bir şekilde işlemekte; tarımsal işletmelerin sayısı artmakta ancak büyüklükleri azalmaktadır. Yapılan yasa değişikliği ile tarımsal arazilerin büyümesi amaçlanmaktadır. 

Peki, sınırdaş tarımsal arazi malikleri bu hakkını nasıl kullanacaktır?

Yürürlüğe giren yasal düzenleme ile sınırdaş tarımsal arazi maliklerinin şufa hakkını kullanmasında Türk Medeni Kanunu’nun hükümlerinin uygulanacağı belirtilmektedir.

Buna göre; şufa hakkı ancak sınırdaş olmayan alıcıya karşı kullanılabilecektir. Söz konusu taşınmazı diğer bir sınırdaş taşınmaz maliki satın almışsa bu hak ona karşı kullanılamayacaktır.

Her ne kadar sınırdaş taşınmaz malikine şufa hakkı tanınmışsa da bu hakkı sınırsız olarak kullanması mümkün değildir. Bunun için şufa hakkı bulunan taşınmaz malikinin taşınmazın satışını öğrendiği tarihten itibaren 3 ay her halükarda ise satıştan itibaren 2 yıl içerisinde şufa hakkını kullanması gerekmektedir.

Sınırdaş taşınmaz maliklerine paydaşlara tanınan şufa hakkının tanınması tarım arazilerinin büyümesini sağlamakla birlikte, sınırdaş olmayan alıcıyı da çoğu zaman zarara uğratmaktadır. Sebebi ise tapudaki satış bedelinin, daha az harç ödemek için gerçeğin çok altında gösterilmesidir. Gerek yasa hükümleri gerekse yerleşik Yargıtay uygulamaları uyarınca şufa bedeli tapuda gösterilen satış bedelidir. 

Dolayısıyla gerçekte 50.000-TL bedel üzerinden anlaşarak satın almış olduğunuz tarım arazisini, tapuda 10.000-TL bedel ile satın aldığınızı gösterirseniz; sınırdaş taşınmaz maliklerinin herhangi biri tarafından süresi içerisinde şufa hakkının kullanılması durumunda, söz konusu taşınmazı 10.000-TL bedel karşılığında şufa hakkını kullanan sınırdaşa iade zorunda kalırsınız. Bu durumda taşınmazı 50.000-TL bedel karşılığında aldığınızı ödeme belgeleri dâhil hiçbir delille ispat etmeniz mümkün olmadığı gibi bedelin muvazaalı olduğu yönündeki iddialarınız da satış akdinin tarafı olmanız sebebiyle dinlenemeyecektir.

Bunu önlemek için yapılması gereken ise;

Sınırdaş taşınmaz maliklerinin şufa hakkından feragat ettiklerine ilişkin tapuya şerh verdirilmesi,

Tapuda gösterilen satış bedelinin gerçek satış bedeli olması,

Taşınmazı satın aldıktan sonra bu durumu bildirir ihtarnamenin sınırdaş taşınmaz maliklerine noter kanalıyla bildirilmesi gerekmektedir. (Bildirim halinde de sınırdaş taşınmaz malikinin 3 ay içerisinde şufa hakkını kullanabileceği unutulmamalıdır.)

 

 

Haber Sitemizdeki yazı, resim ve haberlerin her hakkı saklıdır. İzinsiz, kaynak gösterilmeden kullanılamaz.